استرداد وجه

استرداد وجه از دسته دعاوی مالی است که به تبع یک اشتباه در واریز وجه به حساب دیگری مطرح می گردد . شخصی که بدون ایجاد یک رابطه حقوقی ، اقدام به واریز وجه به حساب دیگری می نماید ؛ می تواند با ارائه دادخواست مبنی بر استرداد وجه ، مبلغ واریزی را از دارنده حساب مطالبه نماید . حق استرداد وجه در مقررات بر مبنای ماده ۲۶۵ قانون مدنی در نظر گرفته شده است .مقاله پیشرو از سوی گروه وکلای نوری و از دیدگاه وکیل حقوقی تنظیم گردیده است.

استرداد وجه به استناد ماده فوق الذکر ، که مقرر داشته است که اشخاصی که چیزی ( مانند وجه ) به دیگری دهند ؛ بدون آن که مقروض باشند ؛ می توانند آن را از شخصی که دریافت نموده ؛ استرداد نمایند . از طریق دادگاه قابل اعمال است . البته باید به این نکته توجه داشته باشیم که اگر ما شخصی هستیم که به اشتباه وجه به حساب مان واریز گردیده شده است ؛ به صرف درخواست فردی که ادعا می نماید وجه را به اشتباه واریز نموده است ؛ مبلغ واریزی را نباید به شماره حساب اعلامی ، عودت دهیم .

استرداد وجه را در مواردی که شما شخصی هستید که به اشتباه به حسابتان وجه واریز شده است ؛ باید توجه داشته باشید که عودت وجه باید با حضور در بانک و از طریق بانک مربوطه انجام دهید . چرا که ادعای اشتباه در واریز و به تبع درخواست عودت وجه ، یکی از روش های کلاهبرداری می تواند باشد . عدم توجه به این موضوع می تواند تبعات حقوقی و کیفری متعددی را برای صاحب حساب داشته باشد .

توصیه دفتر حقوقی وکیل نوری به اشخاصی که درگیر این موضوع هستند ؛ آن است که در مواردی که قصد دارید به درخواست اشخاص دیگر ، بدون رابطه حقوقی ، وجه را دریافت نمایید ؛ قبل از هر اقدامی از طریق مشاوره تلفنی و یا مشاوره آنلاین با وکیل حقوقی از احتمال درگیری با مشکلات قانونی و حقوقی که می تواند موجب ضرر مادی و حیثیتی را برای شما فراهم نماید ؛ ممانعت نمایید .

نمونه دادخواست استرداد وجه

خواهان : مشخصات هویتی شخصی که ادعا دارد وجه را به اشتباه واریز نموده است .

خوانده : صاحب حسابی که وجه را دریافت نموده است .

خواسته : درخواست / تقاضای محکومیت خوانده محترم به استرداد وجه به میزان …… ریال / تومان (مقوم وجه درخواستی نیار نیست . )

دلایل پیوست دادخواست و مستندات دعوی :

1. مدارک هویتی مانند شناسنامه و یا کارت ملی خواهان
2. اظهارنامه که استرداد وجه را مطالبه نمودید . (برای دریافت خسارت تاخیر تادیه قبل از دادخواست الزامی است . )
3. مدارک واریز از قبیل فیش واریزی و یا رسید

نمونه متن دادخواست استرداد وجه

ریاست مجتمع قضایی شهید ….. شهر تهران

با اهدای سلام و تحیات فراوان

به استحضار مقام عالی می رساند ؛ اینجانب در مورخ ……. به قصد جا به جایی وجه به حساب فردی ، به محل استقرار یکی از دستگاه های عابر بانک در …… مراجعه داشتم . متاسفانه به لحاظ بی توجهی ناشی از مشغله فعالیت های زیادی که دارم ؛ با جا به جایی برخی اعداد شماره حساب مربوطه شخص مورد نظرم ، به اشتباه وجه واریزی به مبلغ ……. را به حساب خوانده واریز نمودم .

بعد از این اتفاق به بانک ….. مراجعه داشتم و علارغم تماس کارمند بانک مربوط و همچنین ارسال اظهارنامه به شماره ….. در تاریخ ….. خوانده کماکان نسبت به عودت وجه بی توجه بوده و از انجام آن امتناع می نماید . لذا ناچاراً اقدام به اقامه دعوی به طرفیت مشارالیه نمودم و از آن مقام محترم درخواست الزام خوانده به شرح خواسته تقدیمی ، مورد استدعا اینجانب است . با تشکر و تجدید احترام

نمونه اظهارنامه استرداد وجه

موضوع: الزام به انجام فعل مبنی بر عودت وجه دریافتی

مخاطب محترم

با سلام

برابر با ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی موارد ذیل را به شما اظهار می نمایم :

اینجانب در تاریخ … از … ماه سال جاری ، به جهت اشتباه صورت گرفته در واریز وجه ، به میزان …… ریال از کارت بانکی خود به شماره ….. عهده بانک ….. شعبه ….. به حساب حضرتعالی به شماره …….. عهده بانک …… شعبه ….. کد …… واریز نمودم . مطابق با ماده ۲۶۵ قانون مدنی اینجانب می توانم عودت وجه واریزی به حساب شما را به لحاظ عدم مقروض بودن و فقدان رابطه حقوقی ، مطالبه نمایم .

متاسفانه به لحاظ امتناع شما از عودت وجه واریزی که از نظر مقررات مدنی ، از تکالیف قانونی شما می باشد . به طور کتبی و از طریق اظهارنامه فوق ، از شما درخواست می نمایم ؛ ظرف مدت زمانی ….. روز از رویت اظهارنامه نسبت به عودت وجه واریز اقدامات لازم را انجام دهید . در غیر اینصورت ناچاراً از طریق مراجع قضایی اقدام به طرح دعوی خواهم نمود و بی شک مسئولیت حقوقی خسارات وارده به اینجانب ، متوجه شما خواهد بود.

در چه مواردی می توان دادخواست استرداد وجه مطرح کرد؟

دعوی استرداد وجه زمانی مطرح می شود که شخصی مبلغی را به دیگری پرداخت کرده باشد، اما دریافت کننده از نظر قانونی حقی برای نگهداری آن وجه نداشته باشد. در چنین شرایطی، پرداخت کننده می تواند از دادگاه درخواست بازگرداندن مبلغ پرداختی را مطرح کند.

در عمل، این دعوا تنها به اشتباه در واریز وجه محدود نمی شود و در بسیاری از اختلافات مالی و قراردادی نیز کاربرد دارد.

واریز اشتباهی وجه به حساب دیگران

رایج ترین مورد استرداد وجه زمانی است که مبلغی به اشتباه به حساب شخص دیگری واریز شود. این اشتباه ممکن است به دلیل وارد کردن نادرست شماره کارت، شماره حساب یا شناسه واریز رخ دهد.

در چنین شرایطی، اگر دریافت کننده وجه از بازگرداندن آن خودداری کند، پرداخت کننده می تواند با استناد به مدارک بانکی و مستندات موجود، دادخواست استرداد وجه مطرح کند.

پرداخت وجه پس از فسخ قرارداد

گاهی یک قرارداد به دلیل فسخ، اقاله یا تحقق یکی از خیارات قانونی از بین می رود. در این حالت، هر یک از طرفین باید آنچه را از قرارداد دریافت کرده اند به طرف مقابل بازگردانند.

برای مثال، اگر خریدار بخشی از ثمن معامله را پرداخت کرده باشد و قرارداد بعداً فسخ شود، می تواند استرداد وجه پرداختی را از فروشنده مطالبه کند.

پرداخت وجه بدون وجود تعهد قانونی

در برخی موارد، شخصی وجهی را به دیگری پرداخت می کند در حالی که هیچ بدهی یا تعهدی نسبت به او نداشته است. این موضوع ممکن است بر اثر اشتباه، سوء برداشت یا تصور نادرست از وجود دین ایجاد شود.

اگر ثابت شود که پرداخت بدون وجود تعهد قانونی انجام شده است، امکان مطالبه و استرداد وجه وجود خواهد داشت.

انصراف از معامله و استحقاق استرداد وجه

در بعضی معاملات، قانون یا قرارداد به طرفین حق انصراف داده است. چنانچه شخصی در مهلت قانونی یا قراردادی از معامله منصرف شود، می تواند بازگرداندن مبالغ پرداختی را مطالبه کند.

البته حق استرداد وجه در این موارد به شرایط قرارداد و نحوه توافق طرفین بستگی دارد و باید هر پرونده به صورت جداگانه بررسی شود.

به طور کلی هر زمان شخصی مالی را بدون وجود دلیل قانونی یا پس از از بین رفتن مبنای پرداخت در اختیار دیگری قرار داده باشد، امکان طرح دادخواست استرداد وجه و مطالبه مبلغ پرداختی وجود خواهد داشت.

اگر شخص دریافت کننده پول از بازگرداندن وجه خودداری کند چه باید کرد؟

در بسیاری از پرونده های استرداد وجه، اختلاف از جایی آغاز می شود که دریافت کننده پول حاضر به بازگرداندن مبلغ دریافتی نیست. در این شرایط، عجله در طرح دعوا یا انجام اقدامات غیرقانونی معمولا نتیجه مطلوبی ندارد. بهتر است مطالبه وجه به ترتیب و از مسیر قانونی انجام شود تا امکان اثبات حق در دادگاه افزایش پیدا کند.

ارسال اظهارنامه

اولین اقدام اصولی، ارسال اظهارنامه رسمی برای دریافت کننده وجه است. در اظهارنامه، پرداخت کننده اعلام می کند که مبلغ مورد نظر بدون وجود حق قانونی یا بر اثر اشتباه پرداخت شده و خواستار بازگرداندن آن است.

این اقدام علاوه بر اینکه حسن نیت خواهان را نشان می دهد، در برخی موارد می تواند در مطالبه خسارت تاخیر تادیه نیز موثر باشد.

طرح دادخواست استرداد وجه

اگر پس از ارسال اظهارنامه وجه بازگردانده نشود، شخص می تواند از طریق دادگاه حقوقی دادخواست استرداد وجه مطرح کند. در این مرحله، ارائه مدارکی مانند رسید بانکی، فیش واریز، پرینت حساب یا سایر مستندات مالی اهمیت زیادی دارد.

هرچه ارتباط میان پرداخت وجه و ادعای خواهان روشن تر باشد، امکان موفقیت در دعوا نیز بیشتر خواهد بود.

درخواست توقیف اموال خوانده

در برخی پرونده ها این نگرانی وجود دارد که خوانده پیش از صدور حکم، اموال خود را منتقل کند یا امکان وصول مطالبات در آینده دشوار شود. در چنین شرایطی، خواهان می تواند در صورت وجود شرایط قانونی، درخواست تامین خواسته و توقیف اموال خوانده را مطرح کند.

این اقدام باعث می شود در صورت صدور حکم به نفع خواهان، اجرای رای با مشکلات کمتری مواجه شود.

بنابراین، اگر دریافت کننده وجه از بازگرداندن پول خودداری کند، بهترین مسیر قانونی معمولاً از ارسال اظهارنامه آغاز شده و در صورت لزوم با طرح دادخواست استرداد وجه و اقدامات تامین خواسته ادامه پیدا می کند.

آیا می توان خسارت تاخیر در استرداد وجه را نیز مطالبه کرد؟

بسیاری از افراد تصور می کنند با طرح دعوای استرداد وجه فقط می توانند اصل مبلغ پرداختی را پس بگیرند. در حالی که در برخی شرایط، امکان مطالبه خسارت ناشی از تاخیر در بازگرداندن وجه نیز وجود دارد.

این موضوع زمانی اهمیت پیدا می کند که مدت قابل توجهی از مطالبه وجه گذشته باشد و دریافت کننده بدون دلیل موجه از بازگرداندن آن خودداری کرده باشد.

شرایط مطالبه خسارت تاخیر تادیه

برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه، صرف ادعای طلبکار کافی نیست. خواهان باید ثابت کند که وجه را مطالبه کرده و با وجود امکان پرداخت، بدهکار از انجام تعهد خودداری کرده است.

به همین دلیل، زمان و نحوه مطالبه وجه در بسیاری از پرونده ها نقش مهمی در تصمیم دادگاه دارد.

نقش اظهارنامه در مطالبه خسارت

یکی از بهترین راه های اثبات مطالبه وجه، ارسال اظهارنامه رسمی است. اظهارنامه نشان می دهد که طلبکار به صورت رسمی بازگرداندن مبلغ را درخواست کرده و طرف مقابل از انجام آن خودداری کرده است.

در عمل، بسیاری از وکلا پیش از طرح دادخواست استرداد وجه، ارسال اظهارنامه را توصیه می کنند؛ زیرا این اقدام می تواند در مطالبه خسارات بعدی نیز موثر باشد.

نحوه محاسبه خسارت

میزان خسارت تاخیر تادیه توسط دادگاه و بر اساس ضوابط قانونی محاسبه می شود. در این محاسبه، عواملی مانند مبلغ بدهی، زمان مطالبه و مدت تاخیر در پرداخت مورد توجه قرار می گیرد.

بنابراین، میزان خسارت در همه پرونده ها یکسان نیست و با توجه به شرایط هر دعوا تعیین می شود.

در نتیجه، در بسیاری از پرونده های استرداد وجه علاوه بر اصل مبلغ پرداختی، امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه نیز وجود دارد؛ مشروط بر آنکه شرایط قانونی لازم برای مطالبه این خسارت فراهم باشد.

دفاعیات خوانده در دعوای استرداد وجه

در دعوای استرداد وجه، صرف ارائه رسید واریز همیشه به معنای پیروزی خواهان نیست. در بسیاری از پرونده ها، خوانده با استناد به وجود یک رابطه حقوقی یا تعهد مالی، از خود دفاع می کند. به همین دلیل، دادگاه علاوه بر بررسی پرداخت وجه، علت و مبنای این پرداخت را نیز مورد توجه قرار می دهد.

ادعای وجود رابطه قراردادی

یکی از رایج ترین دفاعیات این است که مبلغ واریزشده در اجرای یک قرارداد یا توافق میان طرفین پرداخت شده است. برای مثال، خوانده ممکن است مدعی شود وجه دریافتی بابت خرید کالا، ارائه خدمات یا انجام یک تعهد قراردادی بوده است.

در این شرایط، دادگاه اسناد، قراردادها، پیام ها و سایر مدارک موجود را بررسی می کند تا مشخص شود پرداخت وجه بر چه اساسی انجام شده است.

ادعای پرداخت در قبال دین

گاهی خوانده اظهار می کند که مبلغ واریزشده بابت بدهی یا تعهد مالی خواهان پرداخت شده و اشتباهی در کار نبوده است. در چنین مواردی، موضوع اصلی پرونده این خواهد بود که آیا در زمان پرداخت، دینی میان طرفین وجود داشته است یا خیر.

اگر خوانده بتواند وجود این رابطه مالی را اثبات کند، دعوای استرداد وجه با چالش جدی مواجه خواهد شد.

انکار دریافت وجه

در برخی پرونده ها نیز خوانده اصل دریافت وجه را انکار می کند. هرچند امروزه با وجود اسناد بانکی و گردش حساب، اثبات واریز وجه نسبت به گذشته آسان تر شده است، اما همچنان ارائه مدارک دقیق از سوی خواهان اهمیت زیادی دارد.

به همین دلیل، نگهداری رسیدهای بانکی، پرینت حساب و سایر مستندات مالی می تواند نقش تعیین کننده ای در اثبات ادعا داشته باشد.

در نهایت، موفقیت در دعوای استرداد وجه تنها به اثبات پرداخت پول بستگی ندارد؛ بلکه خواهان باید نشان دهد که دریافت کننده از نظر قانونی استحقاق نگهداری آن مبلغ را نداشته است.