مجازات تهدید

مجازات تهدید

مجازات تهدید و نحوه ارتکاب جرم تهدید، مجازات تهدید در قانون جدید و اثبات جرم تهدید و نمونه شکواییه تهدید از موضوعاتی است که مجموعه حقوقی وکیل نوری سعی نموده است در مقاله پیش رو از منظر و نگاه وکیل کیفری به آن بپردازد. برای بررسی مجازات تهدید باید به رکن قانونی جرم تهدید یعنی تعریف قانون گذار از جرم تهدید در ماده ۶۶۹ از قانون مجازات اسلامی توجه داشت که یک تعریف کلی از جرم تهدید را بیان می دارد .

مجازات تهدید بر اساس ماده مذکور عبارت از دو ماه تا دو سال حبس تعزیری یا ۷۴ ضربه شلاق است. قرار دادن واژه « یا » در عبارت متنی ماده قانونی فوق الذکر، نشان می دهد که قاضی دادگاه کیفری صرفاً می تواند یکی از دو نوع مجازات را به عنوان مجازات تهدید برای مرتکب در نظر بگیرد. تعیین یکی از دو مجازات جرم تهدید از سوی قاضی دادگاه کیفری بستگی به شدت و نحوه ارتکاب جرم تهدید دارد .

مجازات تهدید در قانون جدید

مجازات تهدید در قانون جدید ، از موضوعاتی است که بعد از تصویب قانون کاهش مجازات حبس به وجود آمده است. قانون گذار برای حبس زادیی از مقررات کیفری در سال ۱۳۹۹ تصمیم به کاهش مجازات حبس در برخی از جرائم از جمله مجازات جرم تهدید را گرفت. با توجه به آن که قانون جدید صرفاً برای تغییر در میزان مجازات حبس جرائم تصویب گردیده بود بنابراین صرفاً مجازات حبس در جرم تهدید تغییر نمود .

بنابراین مجازات جرم تهدید در قانون جدید ، از دو ماه تا دو سال حبس تعزیری به حبس از یک ماه تا یک سال کاهش داده شد. بنابراین مجازات تهدید در قانون جدید حبس به مدت یک ماه تا یک سال یا ۷۴ ضربه شلاق می باشد که بنا به نحوه و شدت میزان ارتکاب جرم قاضی مخیر است یکی از دو مجازات را برای مرتکب جرم تهدید در نظر گیرد .

مجازات تهدید لفظی

مجازات تهدید لفظی در خصوص متهمی اعمال می گردد که از طریق لفظ نادرست دیگری را نسبت به ارتکاب فعل غیر قانونی و نامشروع می ترساند. لفظ به کار برده شده باید به نحوی باشد که موجب ایجاد ترس در شاکی شود . همچنین لفظ به کار برده شده باید صراحتاً دلالت بر تهدید داشته باشد. جملاتی مانند ( به تو حالی خواهم کرد ) چون مشخص نیست که مد نظر متهم ارتکاب چه نوع فعلی است و یا دلالت صریح بر ورود صدمه و ضرر به شاکی ندارد؛ به نظر لفظ تهدیدی محسوب نمی گردد. یا در مواردی که تهدید بر مبنای افشای جرمی است که شاکی مرتکب نگردیده است؛ فعل ارتکابی تحت عنوان جرم افترا قابل پیگیری است .

مجازات تهدید پیامکی

مجازات تهدید پیامکی در موارد نسبت به متهم اعمال می شود که متهم از طرق سیستم پیامکی موبایل اقدام به ارسال متن هایی برای شاکی می نماید که حاوی کلماتی است که دلالت بر صدمه جانی، مالی و حیثیتی دارد. این پیامک های باید به نحوی باشد که موجب ترس و وحشت شاکی گردد. بنابراین چنانچه فردی از طریق پیامک دیگری را تهدید نماید مطابق ماده ۶۶۹ از قانون مجازات اسلامی محکوم به یک ماه تا یک سال حبس و یا ۷۴ ضربه شلاق خواهد شد.

بیشتر بخوانید: جرم افترا

ادله اثبات جرم تهدید

ادله اثبات جرم تهدید بسته به نحوه ارتکاب جرم تهدید مختلف خواهد بود. مثلاً اگر تهدید لفظی بوده است باید شاهد و یا فیلم ارائه گردد. ولی اگر تهدید به صورت پیامکی بوده است باید کپی از تصاویر پیامک های تهدید پیوست شکوائیه گردد. باید توجه گردد که برخی از دلایل نیز در اثبات جرم تهدید تاثیر اثباتی ندارند که می توان به دلایل اثباتی قسامه و نیز سوگند اشاره داشت. چرا که سوگند در جرائم تعزیری از جمله جرم تهدید قابل استفاده نمی باشد و قسامه نیز صرفاً در جنایات وارده بر جسم می تواند مورد استفاده قرار گیرد .

اما اگر بخواهیم به دلایلی اشاره داریم که بیشترین تاثیر را در اثبات جرم تهدید و اعمال مجازات تهدید دارد اشاره نماییم می توان مواردی را از جمله اقرار متهم ، علم قاضی و شهادت شهود را نام ببریم که مختصراً در خصوص هر یک توضیحاتی ارائه می گردد :

اقرار متهم در جرم تهدید

اقرار متهم در خصوص ارتکاب جرم تهدید حتماً می بایست در نزد مقام قضایی انجام شود تا مشمول آثار اقرار گردد. همچنین باید توجه داشت که اگر قاضی بنا به شیوه و یا اوضاع و احوال متوجه شود که اقرار متهم صحت ندارد می تواند به اقرار توجه  نکند .

شهادت شهود

نصاب ( تعداد ) و جنسیت شاهد در جرایم متفاوت است. مثلاً در حالی که در جرائم حدی مانند زنا، صرفاً شهادت مردان آنهم به تعداد ۴ مرد قابلیت اثبات جرم را دارد ولی در جرائم تعزیری مانند جرم تهدید مطابق ماده ۱۹۹ از قانون مجازات اسلامی حد نصاب شهادت در دادگاه های کیفری دو شاهد مرد است. در صورت فقدان شاهد مرد می توانید به شهادت زنان به عنوان مطلع و برای استفاده از علم قاضی استناد نمایید .

علم قاضی در جرم تهدید

علم قاضی در جرائم و موضوعات کیفری می تواند مستند حکم قرار گیرد. علم قاضی به عنوان ادله اثباتی جرم تهدید دارای جایگاهی است که در صورت تعارض با شهادت شهود باز هم می تواند مستند حکم قرار گیرد. البته قاضی برای موجه نشان دادن حکم خود مواردی را که موجب علم او شده است را در رای قید نماید .

بیشتر بخوانید: مجازات جرم کلاهبرداری

نمونه شکایت تهدید از طریق فضای مجازی

عنوان مجرمانه : اخاذی ، تهدید از طریق فضای مجازی

تاریخ و مکان وقوع جرم: به تاریخ ……. در بلوار ….. خیابان …… ( منطقه شهرداری …. )

دلائل و منضمات :

1. گزارش فوریت پلیسی ۱۱۰
2. گزارش کلانتری شماره ……
3. کپی پیرینت مکالمات تهدیدآمیز
4. کپی جعبه گوشی موبایل ( به شماره سریال …….. )

شرح شکایت :

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ….. شهر تهران

با سلام و ادب

احتراماً اینجانب …… به استحضار مقام محترم معروض می دارم : اینجانب ….. در تاریخ …… در ساعت ….. با استفاده از اپلیکیشن اسنپ در حال تردد در اتوبان ……. بودم. هنگام استفاده از تلفن  همراه، موبایل اینجانب با مشخصات ……. و شماره سریال …… توسط فرد جوانی مورد سرقت قرار گرفت؛ سارق با معاونت یک راکب که به نظر موتور سیکلت مورد استفاده، ویو آبی رنگ بود؛ از محل وقوع جرم متواری شدند .

متاسفانه سارقین پس از گذشت مدّتی، در تاریخ …… به وسیله شبکه مجازی تلگرام و با ارسال پیام های تهدید آمیز مبنی بر ایجاد صدمات حیثیتی، از طریق افشاء تصاویر خصوصی اینجانب در گوشی موبایل سرقتی، درخواست مطالبه وجه به میزان ……. میلیون تومان به صورت بیت کوین و ارز دیجیتال، از بنده نمودند.

سارقین تاکید داشتند که به هیچ عنوان موبایل را مسترد نمی نمایند و پرداخت وجه صرفاً مانع از انتشار تصاویر خصوصی اینجانب خواهد گردید. با توجه به آنکه ارسال پیام های تهدیدآمیز از طریق ID صورت گرفته است امکان رویت شماره تماس سارقین میسر نمی باشد.

با عنایت به موارد موصوف و با استناد به مقررات جزایی مربوطه و نظر به آن که اقدامات مجرمانه متهمین موجب ضرر و درد و رنج فراوان به اینجانب گردیده است. طی شکوائیه تقدیمی، از مقام عالی، جهت ممانعت از تجری متهمین و به تبع حدوث اتفاقات ناخوشاینده در آینده، تعقیب، رسیدگی و مجازات متهمین را تقاضا دارم .

ارکان قانونی جرم تهدید؛ چه زمانی رفتار فرد واقعا «جرم» است؟

خیلی از پرونده های شکایت از تهدید در همان مرحله دادسرا با قرار منع تعقیب قفل می شوند. دلیلش ساده است: شاکی احساس کرده تهدید شده، اما از نظر بازپرس، رفتار طرف مقابل شرط قانونی جرم را نداشته است.

برای اینکه تهدید قابلیت تعقیب کیفری داشته باشد، سه رکن باید هم زمان وجود داشته باشند:

۱. عنصر مادی (رفتار صریح):

تهدید باید واضح باشد. جمله «کاری می کنم پشیمان شوی» یا «حسابت را می رسم» در رویه دادگاه های کیفری غالبا مجمل و مبهم تلقی می شود. اما جملاتی مثل «امشبت را به فردا نمی رسانم»، «خانه ات را آتش می زنم» یا «تصاویر شخصی ات را برای خانواده ات می فرستم» صراحت دارند.

۲. عنصر معنوی (سوء نیت):

مرتکب باید قصد ایجاد ترس و اجبار طرف مقابل را داشته باشد. اگر کسی در اوج عصبانیت و بدون داشتن قصد واقعی کلمه ای بگوید و بلافاصله پشیمانی خود را نشان دهد، اثبات سوء نیت او در دادگاه سخت تر می شود.

۳. قابلیت اجرا و امکان ایجاد ترس:

تهدید باید طوری باشد که یک انسان متعارف را دچار بیم و هراس کند. اگر یک کودک ۱۰ ساله شخصی را تهدید به قتل کند، عرفا قابلیت اجرا ندارد و جرم تلقی نمی شود.

مرز باریک تهدید با اخاذی، فحاشی و افترا

در بسیاری از شکواییه های شخصی، شاکی چند عنوان مجرمانه را با هم مخلوط می کند و همین موضوع باعث سردرگمی در شعب بازپرسی می شود.

تفکیک تهدید از اخاذی (باج گیری):

اگر کسی شما را تهدید کند تا کاری انجام دهید یا پولی پرداخت کنید (مثلا: «اگر ۱۰۰ میلیون تومان ندهی فیلم را پخش می کنم»)، جرم از ماده ۶۶۹ خارج شده و وارد عنوان سنگین تر «اخاذی» یا «توقیف اموال همراه با تهدید» می شود.

تفاوت با فحاشی و توهین:

به کار بردن الفاظ رکیک و زشت «توهین» است، نه تهدید. مگر اینکه در کنار الفاظ رکیک، وعده صدمه جانی، مالی یا آبرویی داده شود.

تفاوت با افترا:

اگر کسی بگوید «می روم به پلیس می گویم تو دزدی کرده ای» و شما واقعا مرتکب جرمی نشده باشید، این اقدام اگر به قصد اتهام زدن بی اساس باشد، افترا است نه تهدید؛ چرا که شکایت کردن حق قانونی افراد است، اما نسبت دادن جرم دروغین، افترا محسوب می شود.

جرم تهدید با سلاح (سرد یا گرم)؛ وقتی مجازات سنگین تر می شود

اگر تهدید ساده بر اساس ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی حبس یا شلاق داشته باشد، استفاده از هر نوع سلاح در حین تهدید، پرونده را وارد فاز کیفری بسیار شدیدتری می کند.

طبق ماده ۶۱۷ قانون مجازات اسلامی:

هر کس به وسیله چاقو، قمه، پنجه بوکس یا هر نوع اسلحه دیگری قدرت نمایی کند یا متجاهر به تهدید شود، به **۶ ماه تا ۲ سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق** محکوم خواهد شد.

یک نکته مهم که خیلی ها نمی دانند:

در این حالت، جرم جنبه عمومی پررنگی پیدا می کند. یعنی حتی اگر شاکی رضایت دهد، قاضی می تواند متهم را به دلیل اخلال در نظم عمومی و استفاده از سلاح به مجازات حبس محکوم کند.

خط قرمز افشای فیلم و عکس خصوصی؛ ماده ۷۱۲ قانون مجازات

یکی از پر تکرارترین پرونده های تهدید، تهدید به پخش تصاویر، ویدئوها یا چت های شخصی در شبکه های اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام، واتساپ، ایتا و بله) است.

خیلی ها تصور می کنند این موضوع فقط یک تهدید ساده است. در حالی که بر اساس قانون جرایم رایانه ای:

اگر کسی دیگری را به انتشار یا در دسترس قرار دادن داده های سری یا تصاویر و فیلم های خانوادگی و خصوصی تهدید کند، حتی اگر هنوز آن را منتشر نکرده باشد، مرتکب جرم شده است. اگر اقدام به انتشار کند، مجازات جداگانه حبس از **۹۱ روز تا ۲ سال یا جزای نقدی** یا هر دو برای او در نظر گرفته می شود.

اسکرین شات و صدای ضبط شده در دادگاه چقدر اعتبار دارد؟

این سوالی است که ۹۰ درصد موکلان می پرسند: «من صدای طرف را ضبط کرده ام، آیا دادگاه قبول می کند؟»

پاسخ دقیق حقوقی:

صدای ضبط شده یا اسکرین شات چت ها، به خودی خود «دلیل مستقل قانونی» (مثل اقرار یا شهادت دو شاهد عادل) نیستند. اما در رویه قضایی به عنوان “اماره و قرینه برای ایجاد علم قاضی” فوق العاده تاثیرگذارند.

چند نکته کاربردی در ارائه مدارک دیجیتال:

• پرینت چت ها را بدون دستکاری و به صورت کامل پیوست شکواییه کنید.
• از پاک کردن یک طرفه پیام ها خودداری کنید.
• در صورت انکار طرف مقابل، بازپرس می تواند فایل صوتی را جهت تطبیق صدا به کارشناس رسمی دادگستری (بخش تشخیص هویت پلیس آگاهی) ارجاع دهد.
• استعلام شماره تلفن و آی پی ارسال کننده پیام از طریق دستور قضایی به اپراتورها و پلیس فتا امکان پذیر است.

مراحل عملی شکایت از جرم تهدید؛ از کلانتری تا دادگاه

اگر مورد تهدید قرار گرفته اید، روند قانونی پیگیری به این ترتیب است:

مرحله اول: تنظیم شکواییه دقیق

قبل از هر اقدامی، شکواییه باید با عنوان دقیق (مثلا: «تهدید به قتل»، «تهدید به صدمات بدنی» یا «تهدید به افشای سر») از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود.

مرحله دوم: ارجاع به دادسرا و کلانتری

پرونده به دادسرای محل وقوع جرم (یا محل سکونت دریافت کننده پیام در تهدیدات تلفنی) ارجاع داده می شود. دادسرا دستور تحقیقات مقدماتی را به کلانتری یا پلیس فتا صادر می کند.

مرحله سوم: صدور قرار تامین برای متهم

در صورتی که ادله کافی باشد، بازپرس متهم را احضار می کند. در صورت عدم حضور یا پس از تفهیم اتهام، قرار تامین (فیش حقوقی، کفالت یا وثیقه) صادر می شود تا متهم تا زمان دادگاه آزاد باشد یا در صورت عجز از تودیع وثیقه، بازداشت شود.

مرحله چهارم: صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری ۲

با صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست توسط دادستان، پرونده برای صدور رای نهایی به دادگاه کیفری دو فرستاده می شود.

اعدادی که باید درباره زمان و نحوه شکایت بدانید

مهلت شکایت: جرم تهدید جزو جرایم قابل گذشت است. طبق ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی، شاکی باید ظرف **یک سال** از تاریخ اطلاع از وقوع جرم یا شناسایی متهم، شکایت خود را ثبت کند؛ وگرنه حق شکایت کیفری او ساقط می شود.

تکلیف رد مال و خسارت: تهدید به خودی خود جرم مجرد است. اما اگر در اثر تهدید خسارت مالی یا جانی به شما وارد شده باشد، باید علاوه بر شکایت کیفری، «دادخواست مطالبه خسارت» نیز ثبت کنید.

سوالات متداول

مجازات جرم تهدید درجه چند است ؟

پاسخ : با توجه به کاهش مجازات تهدید در قانون جدید به یک سال حبس، درجه مجازات جرم تهدید بر اساس ماده ۱۹ از قانون مجازات اسلامی، درجه ۶ است. از ویژگی های مجازات درجه ۶ آن است که در استعلام از سابقه کیفری جز در مورد استعلام مراجع قضایی کیفری، سابقه کیفری متهم در استعلام درج نمی گردد .

آیا جرم تهدید قابل گذشت است ؟

پاسخ : بله با گذشت شاکی از شکایت جرم تهدید پپرونده با صدور قرار موقوفی تعقیب مختومه می گردد .

آیا تهدید به شکایت جرم است ؟

پاسخ : خیر، چرا که شکایت نوعی از اعمال حق است و نمی تواند مشمول تعریف جرم تهدید در ماده ۶۶۹ از قانون مجازات اسلامی قرار گیرد .